Học cách đọc code người khác viết

Trường lớp dạy mình viết code, nhưng gần như không dạy cách đọc code. Vậy mà khi đi làm, phần lớn thời gian lại dành cho việc đọc: đọc pull request, đọc codebase cũ, đọc lại chính đoạn mình viết sáu tháng trước và không nhớ nó làm gì.

Đừng đọc từ trên xuống dưới

Sai lầm phổ biến nhất là mở một file và đọc tuần tự như đọc một cuốn tiểu thuyết. Code không được viết ra để đọc theo thứ tự đó. Cách hiệu quả hơn là bắt đầu từ điểm vào: một route, một hàm được gọi khi người dùng bấm nút, một test case. Từ đó lần theo luồng thực thi, chỉ mở rộng ra những phần thực sự liên quan.

Tin vào tên biến, nghi ngờ comment

Tên hàm và tên biến thường phản ánh đúng ý định tại thời điểm viết. Comment thì khác, nó dễ lỗi thời hơn nhiều vì không ai bắt buộc phải cập nhật comment khi sửa logic. Khi hai thứ mâu thuẫn nhau, thường code mới là sự thật, còn comment là lịch sử.

Ghi chú trong lúc đọc

Một thói quen nhỏ nhưng hữu ích: mở một file ghi chú tạm, viết lại bằng lời của mình những gì đoạn code đang làm, kèm câu hỏi cho những chỗ chưa rõ. Việc diễn đạt lại buộc mình phải thực sự hiểu, chứ không chỉ lướt qua và tưởng là đã hiểu.

Đọc code giỏi không phải là đọc nhanh. Là biết chỗ nào nên đọc kỹ, chỗ nào có thể bỏ qua.